Lori vertelt haar verhaal over alle rollen die ze speelde en nog steeds wel speelt. Over iedereen die ze graag wilde zijn, maar in feite niet was. Over persoonlijkheden die ze dacht te moeten aannemen maar niet kon waarmaken. En hoe dat haar niet verder bracht. Ze geeft drie ‘waarheden’ om met je echte zelf contact te maken:

-       The only way we can connect with people is to be willing to remove distance.

-       This moment is worthy. Wherever you are, this is life!

-       Connection starts with attention.

Ja, beaamt ze, iedereen heeft verschillende rollen. En daar is niets mis mee. Als je je leven maar niet laat overnemen door die rollen. Dus: blijf jezelf en leef JOU uit in rollen die passen in het moment. Dat klinkt als een handzame tip maar goed, dan is het nog steeds belangrijk dat je weet wie JIJ dan bent, de ‘authentieke’ jij, welteverstaan.

Hoe maak je onderscheid tussen die authentieke jij en al die andere ‘jij’s’, je rollen? Wanneer weet je of je goed zit? Lori helpt je op weg: creëer geen afstand tussen jou en anderen of tussen jou en wat je doet: wees in het moment en heb werkelijk aandacht voor wat je doet en voor de persoon met wie je bent.

Ok, nu de toepassing. Laat ik beginnen met ‘creëer geen afstand’. Nou is werkelijk contact maken ongeveer de enige ‘tool’ die ik hanteer in mijn werk. Dus Lori’s aanbeveling lijkt me niet heel lastig om toe te passen. Integendeel, zelfs in de rollen, die ook ik klaarblijkelijk speel, ervaar ik geen afstand, noch ervaar ik minder ‘echt’ te zijn. Vanuit mijn rol als coach (ook dat schijnt een rol te zijn) heb ik ook niet minder aandacht voor mijn klant, of ik moet me heel sterk vergissen. Of is die authentieke Nynke gewoon een heel veelzijdig type, multi-rol-able?

Maar dan: ‘in het moment’ zijn, want ieder moment is het leven zelf. Het lijkt me een onmogelijke opdracht. Zodra ik besluit dit te doen, heb ik alweer een sloot gegraven tussen mij en het moment. Want het besluit nemen, suggereert immers dat ik niet in het moment ben. En iedere keer wanneer ik dit advies ontmoet, en tegenwoordig kan ik er niet meer omheen; ik zie het overal, word ik er weer pijnlijk aan herinnerd dat mijn leven een aaneenschakeling van momenten is waar ik (er) niet ben. Maar waar ben ik dan?

Net als met alle rollen die ik speel, waarvan ik vermoed dat ik dat helemaal authentiek en zelf ben, heb ik ook het idee dat ik in alle momenten dat ik niet ‘in het moment’ ben, volop aanwezig ben.

En dan opeens, zomaar, zijn er de wondertjes. Op willekeurige momenten. Zonder dat ik er bij nadenk, bij heb stilgestaan, zonder dat ik iets besloten heb te doen. Opeens, leer ik terugkijkend,  ervoer ik noch gedachte, noch gevoel, noch rol, noch moment, noch tip, noch opdracht, noch niets …

Pas achteraf weet ik dat ik weer zo’n wondertje heb meegemaakt. Zo’n wondertje van in het moment Nynke zijn, zonder dat het moment of ikzelf een rol speelde.

Groots, die paar momenten...

Ja, dat is leven. Zoals een van mijn grote helden Huub van der Lubbe van de popgroep De Dijk zo mooi beschreef: “Hoe graag je ook zou willen, je doet er niks meer aan. De dingen die gebeuren, gaan zoals ze gaan. Maar groots die paar momenten, waar het allemaal om gaat… het wordt steeds sneller donker en het wordt steeds vroeger laat.”

Niet dat het zo’n fantastisch tijdschrift is. Het is meer de koppeling aan het moment: het begin van een weekend, koffie, croissant en dan… beginnen met het eerste item, het droomweekend. Vaste prik. Dit gaat over een weekendverslag door een meer of minder bekend iemand, maar nooit zomaar een doorsnee Nederlander. De ondertitel is: ‘Een ideale agenda zonder beperkingen van tijd, afstand of geld.’ Dat klinkt heerlijk toch?

Ook daarna volgt iets dat ik graag lees: de column van Pia de Jong. Een soort luchtige alledaagsheid vermengt ze met het raken van een gevoelige snaar. Dit is mijn favoriete manier van vertellen: levensthema’s brengen op een manier die soepel valt. Zoals je een kind spruitjes leert eten, ‘verpakt’ in appelmoes.

Deze pagina’s raken me. Wat zegt dat over mij? Ik houd van reizen, van culturele ontdekkingen in mooie, vaak Europese hoofdsteden. Van wegdromen aan idyllische stranden, van natuurtochten die je laten ervaren hoe klein je bent. Ik houd ervan te worden geraakt.

Deze week kwamen in het item ‘Reportage’, expat-kinderen aan het woord. ‘Altijd onrust’, luidde de titel. Aan het woord onder andere Annechien van Blom. Ook haar verhaal raakte me. Een citaat: ‘In een groep voelde ze zich vaak de buitenstaander.’ Van Blom: “Dan dacht ik: zij weten hoe het moet.” ‘Nu ze ouder is, spreekt ze zichzelf toe dat zij er net zo goed bij hoort.’ En verderop: ‘Veel voormalige expatkinderen ervaren een identiteitsworsteling.’ Van Blom wordt later nogmaals geciteerd over wanneer ze aan haar toekomst denkt en dat is bij mij een schot in de roos: “Ik heb wel altijd het gevoel: dat moet nog gebeuren. Alsof ik altijd in een tussenfase zit. Ja, ik heb een groot tussenfasegevoel.”

Ook ik heb een sterk ‘tussenfasegevoel’. Al heel lang. En nog veel langer ook het ‘mijn-leven-moet-nog-beginnen’-gevoel. Er staat iets te gebeuren. Er komt iets op mijn pad, en dan… Ja, wat dan? Wat ervaar ik als mijn leven (eindelijk) begint? Waarop wacht ik nu in de coulissen? Voor ik het weet zet de slot-akte in en valt het doek. Applaus (als het meezit), einde verhaal. Of ben ik zelf aan zet? Begint mijn leven wanneer ik daarvoor kies? Is kiezen, leven?

Leven is in ieder geval voortdurend kiezen. Dus wat ik doe, is ook een keuze: de keuze voor de tussentijd en het verwachtingsvolle gevoel levend houden. Me niet verliezen door de ‘fast-forward’ knop in te drukken omdat ik bezig moet zijn, moet leven, moet kiezen, moet doen, want ik leef maar een keer… Misschien is leven wel bewust kiezen. Me bewust zijn van mijn keuze en er helemaal achter blijven staan, onvoorwaardelijk. En als dan blijkt dat ik het toch anders wil? Nou dan kies ik toch opnieuw, bewust…

Bewust gekozen is bewust geleefd!

Dit ontstond. Gewoon. Al is het eigenlijk heel bijzonder dat we op die manier creëren. Net of we dit te doen hebben, Kees, mijn man en ik. We kwamen tot het besluit samen een lijn uit te zetten waarin samenkomt wat we allebei apart én in gezamenlijkheid te bieden hebben. En natuurlijk komt dan primair tot uitdrukking wie wij zelf als individu en als ‘samen’ zijn. Dat is weer een nieuwe dimensie aan onze weg(en) van groeien, ontwikkelen en leren.

Maker: Arno Knechten

Binnen no time was ons verlangen in een site (permanently under construction – je bent nooit uitgeleerd) vormgegeven. Niet teveel over nadenken maar eerst maar eens de creativiteit laten stromen. Dat was wat ik Kees zag doen. Bijzonder voor mij om op die manier in de spiegel te kijken. Hoe doe ik dit zelf, aan iets nieuws beginnen? Bij mij gaat het vooral over structuur aanbrengen, stappenplannen en todo lijsten maken, langere termijnvisie uitzetten… Dingen waar Kees acuut van leegloopt. Ik volg hem eerst eens op zijn creatieve weg en geniet van zijn vormkracht. Eens kijken waar we elkaar vinden, en waar niet.

We zetten een lijn uit. Zoals de titel aangeeft, gaat die over ‘leren’. Waarom leren? Omdat, zo denken wij te zien, eigenlijk alles over leren gaat. Het hele leven gaat over leren. Alles wat we meemaken, bewust voor gekozen of niet, heeft leer-elementen in zich en verrijkt, hoe dan ook. We labellen vervelende of nare ervaringen meestal niet als leren en zeker niet als verrijkend. Maar in essentie voegen we ons leven lang informatie, ervaring, bewustzijn toe. En waar toename is, zou je kunnen zeggen, vindt verrijking plaats.

Zo kun je ook de vragen die je hebt onderweg of dat wat je ervaart als probleem of obstakel in je leven, in het licht zien van leren. En dus van verrijking. Niet dat dat de ervaring van het moment direct aangenamer maakt. En sommige heftige, pijnlijke gebeurtenissen of fasen, vragen tijd om verwerkt te worden. En dan, als tijd (langzaam) wonden heelt, is er iets aan je leven toegevoegd. Je hebt bepaalde dingen geleerd. Bijvoorbeeld de kracht die je hebt om je vanuit een levensbedreigende ziekte terug te vechten naar het leven. Of de moed die je uit je tenen haalde toen je besloot je thuis te verlaten om je in een ander land of te settelen of bij een andere baas.

Ook het gebied waarin wij allebei werkzaam zijn, het begeleiden van mensen in hun (werkende) leven, kent allerlei vragen en vermeende problemen: loopbaanvragen, groeien in het leiding geven, wat wil ik nog meer in het leven, de balans tussen privé en werk, enzovoort. Ook hier gaat het altijd om de vraag: wat ben ik hier aan het leren? Waarom is dit zo verrijkend in mijn leven?

Dus in plaats van mee te denken vanuit de vraag- of probleemstelling van de mensen die ons benaderen, gaan we (eerst) samen met hen helder maken: “Wat is mijn leervraag eigenlijk?” “Wat zit er onder die vraag waar ik mee kwam en is wat ik nu aan het leren ben?”

Dat is de lijn waarlangs we gaan werken. We bieden online verhelderende vragen (gratis). En op grond van de antwoorden van iemand, gaan we in een verhelderend gesprek, samen vaststellen wat er op dat moment te leren valt, waar de tijd rijp voor is. En hoe dat het beste geleerd kan worden, met wie en waartoe. Dat proces van helder maken is wat je een adviesfase zou kunnen noemen. Daarmee is het leerproces al in gang gezet, zijn antwoorden deels al gevonden en is de motivatie hoog. Dat is weer een prachtig vertrekpunt om er coaching, een workshop, training of opleiding aan toe te voegen. Wij helpen in dat oerwoud, iets passends te vinden.

Al in de eerste paar zinnen werd ik geraakt door het volgende:

“Ik vind het heel leuk om te kijken naar waarom mensen, die eigenlijk allemaal wel nieuwsgierig naar elkaar zijn, toch ook heel bang voor elkaar kunnen zijn.”

En wanneer ik word geraakt, wil ik er graag iets over schrijven. Bij deze…

Olga vertelt verder: “Door heel veel te verhuizen en heel vaak overnieuw te beginnen in sociale groepen, ben ik me gaan realiseren dat je er niet persé bijhoort. Omdat je niet persé elkaar accepteert zoals je bent; omdat we mechanismen hebben waarmee we elkaar erbuiten willen houden. En ik vind dat eigenlijk heel raar want als je 1-op-1 verder kennis maakt, elkaar echt leert kennen en die nieuwsgierigheid naar buiten kan komen, je dan werkelijk contact kan maken. Als je in groepen functioneert, lukt dat vaak helemaal niet.”

Het lijkt iets voor onzekere mensen als ik het zo hoor of nu lees, maar alle mensen die ik ken, vrienden, kennissen of mensen die ooit een keer voor een gesprek bij me zijn geweest én ikzelf niet te vergeten, zie ik hiermee stoeien: Waar hoor ik bij, waar wil ik bijhoren? Hoe ‘moet’ ik me dan gedragen? Wat zijn de codes? Wat wordt geaccepteerd en wat niet? Wat vind ik van jou en wat vind jij van mij?

Coaching lijkt vaak te gaan over het vinden van het juiste pad (inclusief de juiste baan), het omgaan met jezelf of de ander, met de tijd of jouw (schaarse) tijd… Er worden talloze onderwerpen aan gehangen. Volgens mij gaat het in wezen altijd maar over één vraag: “Mag ik er zijn?” En daarbij natuurlijk: “Wie ben ik?”

Ik mag er zijn, wanneer ik mezelf accepteer. Volgens mij geldt in het algemeen:

Je accepteert jezelf zoals je BENT als je accepteert wat je van jezelf KENT.

Daar heb je een ander niet voor nodig. Het gaat om het kennen van je verlangens, je angsten, je mogelijkheden, je emoties, … alles. Bij elk aspect van jezelf dat je in de ogen kijkt, accepteer je jezelf een stukje meer. En, wat er van jezelf mag zijn, mag er van een ander ‘opeens’ ook zijn. Zo binnen, zo buiten.

Er helemaal mogen zijn (van jezelf!), geeft een gelukservaring. Het is de ervaring dat het leven moeiteloos lijkt. Dat dingen vanzelfsprekend gaan en angsten niet meer echt belemmeren maar juist stimulerend werken en tot bijzondere prestaties leiden. Het nodigt uit tot verbinding met anderen, zonder er concreet en acuut iets voor terug te willen.

En juist dat wat vooraf gaat aan die belangeloze verbinding, dat leren kennen, erkennen en omarmen van onszelf, juist dat gaat bij uitstek vaak via de weg van het je afscheiden, jezelf onderscheiden om je eigen beeld helder te krijgen ten opzichte van je omgeving. Een weg zoals die van een kind dat zich losmaakt uit de buik van de moeder, van een puber die zich een weg baant naar volwassenheid, van een ondernemer die zich een markdeel toe-eigent via concurrentie. Emancipatie op weg naar integratie. Vaak niet een makkelijke weg maar eentje die je laat ervaren: poeh, moe maar voldaan, I did it! Gelukkig. En nou maar hopen dat we DE eenheid nooit bereiken…

Een introductie van het boek:
“In Walk Out Walk On: A Learning Journey into Communities Daring to Live the Future Now’, Margaret Wheatley and Deborah Frieze invite you on a learning journey to seven communities around the world to meet people who havewalked out of limiting beliefs and assumptions andwalked on to create healthy and resilient communities. These Walk Outs who Walk On use their ingenuity and caring to figure out how to work with what they have to create what they need.”

Deborah liet ons een filmpje zien waarin een Braziliaanse gemeenschap in staat bleek twee plekken in hun gemeenschap te transformeren via een spel van 15 minuten per dag. Twee plekken werden van vervallen, smerig en gevaarlijk, in gebruik als vuilstortplaats en als onderkomen voor drugsverslaafden, tot respectievelijk een kinderspeelplaats en een cultureel centrum. En dat zonder een strakke organisatie en lange werkdagen. Er golden slechts drie regels in dit spel, drie paradigmashifts:

1. From Power to Play
2. From Intervention to Friendship
3. From Transaction to Gifting

Met name de laatste twee trekken mijn aandacht.

‘Intervention’ betekent in dit verband dat er geen sprake is van een hulpverlener of instantie die komt interveniëneren en bepalen wat er gedaan moet worden met welk resultaat. De tegenhanger, hier ‘Friendship’, gaat uit van een intrinsieke relatie tussen mensen op grond waarvan de creatie wordt vormgegeven. Niet iemand bepaalt, de relatie bepaalt. Als je dat projecteert op bijvoorbeeld onze samenleving als geheel, dan roept dat vragen op:
- Wanneer ben je vrienden?
- Op welke schaal werkt vriendschap nog?
- Hoe lang blijft de vriendschap in stand en wat moet je daarvoor doen en laten?
Met andere woorden: vraagt deze regel op zich ook andere regels? Of regelt het zich autonoom?

Wanneer ik het projecteer op mezelf dan denk ik:
Hoe werkt dit eigenlijk bij mijn vriendschappen? Wat ben ik in staat met hen te creëren? Hmm, daar ben ik niet zo goed in volgens mij. Op vakantie gaan met een vriend of vriendin, vind ik soms al lastig.
Wat voor mij wel altijd blijkt te werken is:
- Creatie op grond van zielscontact, dus wérkelijk contact aangaan op diepere laagjes, daar waar het stil is in jezelf en de ander. Dit gaat voor mij verder dan vriendschap en ervaar ik ook met wildvreemde mensen.
- Creatie op grond van een gemeenschappelijk doel: de creatie zelf. Het realiseren van dat doel is dan zo verbindend, dat muurtjes en blinde vlekken tussen mensen verdwijnen. Hierbij is de creatieflow vaak wel van tijdelijke aard: is het doel gerealiseerd, dan blijken relaties ook weer makkelijk te stranden.

‘From Transaction to Gifting’
Deborah stelde ons de vraag in hoeverre we zekerheid en vertrouwen zouden ervaren wanneer onze maatschappij gebaseerd zou zijn op relaties (friendships). ‘Vrienden’ géven ons wat zij denken dat goed is. Wij zijn gewend dat wij némen of kopen wat we (vinden dat we) nodig hebben. We kunnen dat zo regelen omdat we er iets voor terug kunnen geven, zoals geld.
Dit raakte me wel. Hoeveel ‘friends’ heb ik op Facebook, hoeveel contacten op Linkedin, hoeveel vrienden en (schoon)familie? Wie van hen is bereid te geven? En wat geven ze dan? Is dat dan ook wat ik nodig denk te hebben?

Dat is een interessant spel! Wellicht spelen we het wel binnenkort, in Nederland of in heel Europa. Wellicht is het aldus ‘resetten’ van ons waardensysteem een effectief middel om met frisse blik de toekomst in te gaan. Alleen denk ik dat dat ‘spel’ niet in 15 minuten bekeken is. 15 jaar wellicht?